Scotch & Soda – holenderski styl premium z wolnym duchem

Wyobraź sobie tę charakterystyczną holenderską nonszalancję, mieszankę vintage’u z nowoczesnością i odrobinę artystycznego szaleństwa. To właśnie Scotch & Soda, marka założona w 1985 roku w Amsterdamie, która od zawsze celebruje to, co nazywa “wolnym duchem” swojego miasta. Eklektyczne kolory, nieoczekiwane detale, kroje balansujące między elegancją a swobodą, kolekcje damskie, męskie i dziecięce. Premium, ale bez nadęcia.

Scotch & Soda – całym Amsterdam w marce premium#

I właśnie teraz, w 2026 roku, o marce znów jest naprawdę głośno. Po przejęciu przez Bluestar Alliance w 2023 roku Scotch & Soda przeszło coś w rodzaju restartu. Styczeń 2026 przyniósł otwarcie 22 sklepów stacjonarnych w Europie, a najnowsza kolekcja Pre-Spring “Way Out West” pojawiła się online z wyprzedażami sięgającymi 60%. Marka wraca na ulice europejskich miast z nową energią.

Co dalej w tym artykule? Przejdziemy przez całą historię (bo ta marka przeżyła sporo wzlotów i upadków), zagłębimy się w jej DNA i model biznesowy, zajrzymy do aktualnej oferty i zobaczymy, jak wygląda jej podejście do zrównoważonej mody. Czasem restart to najlepsza rzecz, jaka może przydarzyć się marce z charakterem.

Historia i ewolucja#

Scotch & Soda to marka z naprawdę burzliwą historią. Laurent Hompes założył ją w 1985 roku w Amsterdamie, początkowo jako hurt odzieży męskiej. Prawdziwa transformacja przyszła jednak dopiero w 2001-2002, kiedy marka przeszła relaunch i zaczęła sprzedaż bezpośrednią. Wtedy właśnie wystartowały kolekcje, które dziś wielu z nas kojarzy: Maison Scotch dla kobiet, Scotch Shrunk dla chłopców, R’Belle dla dziewczynek i dżinsowa linia Amsterdams Blauw.

W 2011 przyszła sprzedaż do Kellwood i Sun Capital Partners, co otworzyło drogę do szerokiej dystrybucji. Kolejna dekada to prawdziwa dynamika: 2020 przyniósł kolekcję okularów i perfumy “Island Water”, a w marcu 2021 zobaczyliśmy nowe brand identity z kultowym już symbolem ampersandu (&). Lata 2021-2022 to период ekspansji z planem otwarcia nawet 249 sklepów i 280 shop-in-shopów do końca 2021.

Potem przyszły trudniejsze chwile. Marzec 2023 to bankructwo w Holandii, ale już w maju Bluestar Alliance wykupił markę za 60 mln EUR. Kolejne bankructwa w Europie (czerwiec i sierpień 2024) wyglądały groźnie, ale styczeń 2026 przyniósł powrót: 22 sklepy ponownie otwarte w Europie.

Co ciekawe mimo tych wszystkich zawieruch estetyczne DNA marki przetrwało niemal nietknięte. Pewnie dlatego, że holenderski luz i swoboda to coś więcej niż biznesowa strategia.

Tożsamość i estetyka#

“Wolny duch Amsterdamu” to nie tylko hasło marketingowe, to faktycznie widać to w ubraniach. Scotch & Soda od początku stawiał na miks czegoś klasycznego z czymś zupełnie niespodziewanym: garnitur może mieć podszewkę w szalone kwiaty, a dżinsowa kurtka nieoczekiwane kontrastowe szwy. Chodzi o indywidualność bez przesady, autentyczność z przymrużeniem oka.

Ikoniczne linie i ich charakter#

Kilka linii pokazuje DNA marki najlepiej:

• Amsterdams Blauw (denim premium, nieoczywiste kroje i detale)
• Maison Scotch (damska linia z vintage twistem)
• Scotch Shrunk i R’Belle (dziecięce kolekcje z tym samym duchem)

Cechy rozpoznawalne? Miks wzorów (paski plus krata, czemu nie), niebanalne wykończenia, i ta luźność w podejściu do “reguł” mody. Jeden look może łączyć trzy tekstury i jakoś to działa.

Aktualne przykłady i rozszerzenia#

Pre-Spring 2026 “Way Out West” idealnie pokazuje kierunek: nowoczesny nomad, funkcjonalność spotyka oryginalny krój. W Fall 2024 kapsuła z Joe Jonasem dodała popkulturowy akcent, trochę rocka, trochę casualu. Marka rozszerzyła się też poza ubrania: buty w podobnej estetyce (skóra plus nieoczywiste detale), okulary przeciwsłoneczne i nawet perfumy “Island Water” (2020+) mają przekazywać tę samą lekką, optymistyczną energię.

Wszystko trzyma spójność, ale nigdy nie jest nudne. Właśnie o to chodzi.

A, tutaj dowiesz się, jak Renzo Rosso stworzył imperium Diesel.

Biznes po przejęciu: jak Bluestar układa nowy rozdział?#

Od 2023 roku Scotch & Soda należy do Bluestar Alliance, amerykańskiego giganta z portfolio, które obejmuje wszystko, od Hurleya i Bebe po Off-White i Palm Angels. Co się zmieniło? Głównie model działania. Teraz marka mocno stawia na licencjonowanie i ekspansję kategorii produktowych. Już jesienią 2026 zadebiutują torebki i mała galanteria skórzana, co ma przyciągnąć nowych klientów i zwiększyć średnią wartość koszyka.

Kanały sprzedaży i geografie#

Wholesale to wciąż trzon biznesu, z około 1 500 partnerami na całym świecie. Ale retail też się rozwija, choć stanowi zaledwie 20% przychodów. Priorytetem numer jeden są Stany Zjednoczone, gdzie od 2023 roku marka odnotowała wzrost o 50%. Europa? Tutaj odnowiono 22 sklepy w Niemczech, Belgii, Austrii, Wielkiej Brytanii i Francji.

Liczby wyglądają tak:

• około 90 własnych sklepów globalnie (stan na 2026)
• około 150 shop-in-shopów, m.in. w Macy’s, Breuninger czy Le Bon Marché
• 1 500 punktów wholesale

Ambicje finansowe#

Bluestar nie ukrywa, że chce szybko rosnąć. Po przejęciu globalna sprzedaż oscylowała wokół 300 mln USD. Ale plany są ambitne: 400 mln USD w 2024 roku, 900 mln w wartości retail (też 2024), a docelowo 1,4 mld USD w 2025. To agresywna strategia, zwłaszcza że rynek premium jest dziś bardzo konkurencyjny. Zobaczymy, czy udźwigną ten plan.

Produkty i gdzie kupić?#

Oferta Scotch & Soda jest… dość szeroka, jeśli mam być szczera. Od denimu, przez akcesoria, aż po perfumy. Najłatwiej poruszać się tu, dzieląc wszystko na główne kategorie i sprawdzając, który kanał sprzedaży akurat ma to, czego potrzebujesz.

Najważniejsze kategorie i linie#

Marka dzieli kolekcje na trzy główne segmenty: odzież damską, męską i dziecięcą (kidswear). W obrębie męskiej szczególnie wyróżnia się linia denim Amsterdams Blauw, która to właściwie serce marki. Poza tym znajdziesz:

• akcesoria (torby, paski, szale),
• obuwie casualowe,
• eyewear i okulary przeciwsłoneczne,
• perfumy (coraz szersza linia zapachowa).

Kapsuła rocznicowa z 2025 roku daje fajny punkt odniesienia cenowego: od 68 do 348 USD za pozycje z premium selection. To orientacyjne widełki, ale pokazują, czego się spodziewać.

Kanały zakupu i dostępność#

Najwygodniej zacząć od scotchandsoda.com, który obsługuje dostawy globalnie i często ma wyprzedaże sięgające 60%. Sklepy własne? W 2026 planują powroty w Europie, więc to kwestia czasu. Na co dzień znajdziesz markę w shop-in-shops: Macy’s, Breuninger, Le Bon Marché. Jeśli wolisz e-commerce, sprawdź Zalando czy ASOS. W domach towarowych, typu Nordstrom, też bywa. A w Chinach od 2021 działa oficjalny sklep na Tmall.

Łącznie marka jest obecna w około 64 krajach, więc dostępność nie jest problemem. Przynajmniej teoretycznie.

Zrównoważenie i kontrowersje: co mówią fakty#

Szczerze mówiąc, ten temat to trochę jazda bez trzymanki. Scotch & Soda miało kiedyś całkiem przyzwoitą pozycję w rankingach zrównoważenia, ale po przejęciach i restrukturyzacjach sytuacja wygląda… no cóż, trudno to nazwać sukcesem.

Oceny, transparentność i ślad środowiskowy#

Liczby mówią same za siebie:

• 2023: ocena “Silver 61/100” od Eco‑Stylist – całkiem nieźle jak na mainstream premium.
• 2025: spadek do “-20/100 (Failed)” – głównie przez usunięcie publicznych list dostawców, standardów i celów klimatycznych ze strony korporacyjnej.
• EP&L 2021/22: koszt środowiskowy marki wyniósł 41,2 mln GBP, co oznacza wzrost o 36% rok do roku.

To nie jest PR‑owa gadka, tylko twarde dane. Problem w tym, że transparentność zniknęła gdzieś w procedurach bankructwa i kolejnych zmian właścicielskich. Trudno ocenić coś, czego po prostu już nie ma w publicznym dostępie.

Inicjatywy, luki i odbiór społeczny#

W 2022 roku marka partnerowała z TIPA i wprowadziła milion kompostowalnych toreb – fajny gest. Był też cel “zero plastiku 2025”, ale według obecnych źródeł to już nieaktualne zobowiązanie. Nikt oficjalnie nie poinformował, czy został zrealizowany, czy po prostu umarł śmiercią naturalną.

Co do skandali pracowniczych czy sądowych – nic głośnego nie wypłynęło. Natomiast w social media (zwłaszcza 2026 r.) pojawiały się komentarze o wysokich cenach w stosunku do jakości. To raczej nastroje klientów niż konkretne kontrowersje, ale daje jakiś obraz odbioru marki.

Między rzemiosłem a restartem – dokąd zmierza marka#

Historia Scotch & Soda to właściwie opowieść o tym, jak trudno utrzymać równowagę między autentycznością a komercyjnym sukcesem. Marka przez lata budowała wizerunek niszowy, prawie kultowy, a potem musiała zmierzyć się z konsekwencjami szybkiej ekspansji. Bankructwo z 2023 roku nie było końcem, ale raczej brutalnym sprawdzianem tego, co w tej marce naprawdę ma wartość.

Teraz, pod nowym zarządzaniem, Scotch & Soda stoi przed wyborem. Może wrócić do korzeni i skupić się na tym, co zawsze robiła najlepiej, czyli na swobodnym, lekko ekscentrycznym stylu premium. Albo znów spróbuje być marką dla wszystkich, co już raz nie wypalilo.

Dla fanów holenderskiego designu pozostaje pytanie: czy po restarcie to wciąż ta sama marka, którą pokochali? Czas pokaże, czy rzemiosło i wolny duch przetrwają także w wersji 2.0.

Przeczytaj także: Miuccia Prada – od buntowniczki do ikony globalnej mody