Zac Posen – od czerwonego dywanu do Gap Inc.

Z czerwonych dywanów Hollywood prosto do sieciówek – brzmi jak dziwny zwrot kariery, prawda? A jednak właśnie tak wygląda droga Zaca Posena, amerykańskiego projektanta mody, który od 2024 roku jako Executive Vice President i Creative Director w Gap Inc. próbuje wskrzesić ducha masowej mody made in USA. I wygląda na to, że mu się udaje – branża szacuje, że za jego przyczyną sprzedaż marki znacząco wzrosła.

Zac Posen – cudowne dziecko, które projektowało dla gwiazd#

Na początku lat 2000. Posen był tym, co media lubią nazywać “wunderkindem”. Guy Trebay z “New York Times” nazwał go wprost “przyszłością mody”. I nie bez powodu – jego luksusowe suknie wieczorowe i koktajlowe błyskawicznie stały się ulubionymi kreacjami gwiazd Hollywood. Kobiece, rzeźbiące sylwetkę projekty inspirowane haute couture i historią mody robiły furorę na czerwonych dywanach.

Dziś ta sama osoba, która ubierała gwiazdy w kreacje za dziesiątki tysięcy dolarów, projektuje dla zwykłych ludzi. I to właśnie czyni jego historię fascynującą – bo kimkolwiek jesteś, prawdopodobnie dotknęła cię twórczość Posena.

Dzieciństwo, rodzina i edukacja Zaca Posena#

SoHo lat 80. i 90. to była zupełnie inna historia niż dzisiejszy Dolny Manhattan. Artystyczne lofty, galerie na każdym rogu i atmosfera, w której “normalne” oznaczało eksperymentowanie. To właśnie tam, w tej kreatywnej bańce, dorasta chłopak o żydowskich korzeniach sięgających Szklowa na Białorusi i Żychlina w Polsce.

Żydowskie korzenie i artystyczny dom w SoHo#

Rodzice Zaca to nietypowy duet: matka Susan Orzack – prawniczka korporacyjna, ojciec Stephen Arnold Posen – artysta. Dom pełen sztuki, rozmów o estetyce i przekonania, że kreatywność to nie hobby, tylko sposób myślenia. Takie środowisko nie pytało “czy”, tylko “jak” realizować swoje pomysły.

Pierwsze eksperymenty z modą: lalki i jarmułki#

Klasyczna anegdota z dzieciństwa? Zac “pożyczał” jarmułki z synagogi dziadków i szyła z nich suknie dla lalek. Czy ktoś go za to skarcił? Pewnie tak. Czy to go powstrzymało? Absolutnie nie. To właśnie ten rodzaj kreatywnej obsesji – wykorzystywanie tego, co pod ręką, by stworzyć coś nowego.

Od St. Ann’s przez Parsons do Central Saint Martins#

Mini-timeline kluczowych dat:

1. 1996 – program pre-college w Parsons The New School for Design
2. 1997 – staż u Nicole Miller (pierwsza konfrontacja z “prawdziwą” modą)
3. 1999 – ukończenie St. Ann’s School w Brooklynie + nagroda Scholastic Art and Writing Award
4. 1999-2001 – studia w Central Saint Martins w Londynie
5. 2001 – decyzja o porzuceniu studiów i powrocie do Nowego Jorku

Dlaczego przerwał prestiżowe studia? Bo miał już własną wizję i nie chciał czekać. Wraca do domu rodziców i zaczyna pracę nad pierwszą kolekcją – w rodzinnym lofcie, tam gdzie wszystko się zaczęło.

Styl Zaca Posena: couture, które kocha czerwony dywan#

Kiedy myślimy o sukniach na Oscary czy czerwonym dywanie w Cannes, prawdopodobnie mamy w głowie tę rzeźbiarską, zmysłową sylwetkę – coś, co niemal cieknie po ciele aktorki. To właśnie podpis Zaca Posena. Jego styl? Absolutna, niemal dekadencka kobiecość rodem z kina Hollywood Złotej Ery, ale przetłumaczona na współczesny język.

Kobieca sylwetka jako punkt wyjścia#

Posen interesował się nie tyle modą w abstrakcji, ile tym, jak tkanina może budować ciało i podkreślać krągłości. Kluczowe cechy jego projektów to:

• bias‑cut (cięcie po skosie) – technika zapożyczona wprost od Madeleine Vionnet, dzięki której materiał przywierdza się do sylwetki siłą grawitacji
• ręczne marszczenia i strukturalne szwy, które modelują tors jak korset
• fasony mermaid i trumpet (rybka, trąbka) – ściśnięcie w pasie i biodrach, potem dramatyczna rozszerzająca się falbana
• głębokie dekolty w szpic i “rybie ogony”, które wydłużają proporcje

Satyna, jedwab, luksusowa tafta – materiały, które mają własny ruch, odbijają światło i błyszczą na flashach aparatów. Praktyki w Costume Institute Metropolitan Museum (archiwum Vionnet, Diora) nauczyły go, że konstrukcja ma być niewidoczna, ale efekt – magiczny.

Gwiazdy, które pokochały Posena#

Ok. 90 % oferty stanowiły suknie – głównie wieczorowe i koktajlowe. To był świadomy wybór: Posen celował w czerwony dywan, gdzie liczy się drama. I osiągnął to. Projektował dla:

• Natalie Portman (kultowa różowa kreacja na Oscary 2005)
• Jennifer Lopez, Rihanna, Naomi Campbell
• Sarah Jessica Parker, Gwyneth Paltrow, Kate Winslet
• Cameron Diaz i dziesiątki innych ikon

Każda z tych kreacji opowiadała historię glamour – kobiety potężnej, ale delikatnej. Ten wyrazisty, natychmiast rozpoznawalny styl stał się jego marką firmową.

Własne imperium mody: wzlot i upadek marki Zac Posen#

Euforia po debiucie: New York Fashion Week 2002#

Kiedy we wrześniu 2001 dwudziestoletni Zac Posen zaprezentował swoją pierwszą kolekcję wiosna-lato 2002 na New York Fashion Week, nikt nie spodziewał się takiej eksplozji zachwytu. “Vogue” nazwał go od razu “wunderkindem”, a “New York Times” pisał o “nowym enfant terrible mody”. To był początek czegoś, co miało przerodzić się w prawdziwe imperium – i zarazem przestrogę, jak szybko wszystko można stracić.

Rozrost marek: Zac Posen, House of Z i Z Spoke#

Posen szybko rozszerzył działalność. Stworzył główną linię Zac Posen (haute couture), ekskluzywny segment House of Z i tańszą diffusion line Z Spoke. Kontrakt z domem towarowym Barneys około 2008 r. otworzy mu drzwi do dużego detalicznego rynku. W sumie – ponad 20 pokazów na NYFW między 2002 a 2019 rokiem.

Rok	Wydarzenie biznesowe
2002	Debiut na NYFW, recenzje w “Vogue” i “NYT”
2004	Nagrody: CFDA Swarovski Award for Womenswear, FGI Rising Star
~2008	Kontrakt z Barneys, rozszerzenie linii Z Spoke
~2015	Wprowadzenie kolekcji plus‑size
2019	Zamknięcie marki z powodu zadłużenia ponad 10 mln USD

Nagrody CFDA i Fashion Group International (2004) potwierdziły, że to nie chwilowa moda. Plus-size około 2015 r., ponad 100 gwiazd na czerwonym dywanie (w tym ponad 10 sukni na samych Oscarach) – to była marka globalna.

Bankructwo 2019 i cena szybkiej mody#

Problemy narastały stopniowo. Fast fashion zjadał marżę, klienci chcieli tanio i szybko. W listopadzie 2019 Posen ogłosił zamknięcie – ponad 10 mln długu, ponad 100 osób bez pracy. Media zadawały pytanie: czy to “ofiara szybkiej mody“, czy może niezależni projektanci po prostu nie mają już miejsca w erze sieciówek? Dla samego Zaca to był nie tylko koniec biznesu, ale i bolesna lekcja o rzeczywistości współczesnej mody.

Nowy rozdział: Gap Inc., kino i telewizja#

Zamknięcie marki w 2019 roku mogło brzmieć jak koniec, ale dla Posena okazało się początkiem czegoś zupełnie innego. Zamiast zniknąć, przeniósł swoją estetykę do telewizji, kina i… korporacji.

Telewizja i rola mentora: Project Runway#

Już wcześniej, w latach 2013-2019, Posen zastąpił Michaela Korsa jako juror w “Project Runway” (sezony 11-16). To właśnie tam wielu widzów pokochało go jako mentora – wymagającego, ale szczerze wspierającego młodych projektantów. Program utrwalił jego wizerunek nie tylko jako twórcy, ale i edukatora mody.

Od czerwonego dywanu do planu filmowego#

Posen szybko odkrył, że couture sprawdza się również w filmie:

• “Down a Dark Hall” (2018) – jego debiut jako costume designer
• “The Outfit” (2022) – thriller, który przyniósł mu nominacje za kostiumy; pokazał, że potrafi budować narrację przez ubrania
• “Catharsis” (2024) – produkcja, w której pełnił podwójną rolę: producent i kostiumolog

Dopasowane kroje, precyzyjne detale – wszystko to, co kochał w couture, znalazło nowe życie na ekranie.

Couture dla mas: misja Posena w Gap Inc.#

Od lutego 2024 roku Posen jest Executive Vice President i Creative Director Gap Inc. – odpowiada za Gap, Old Navy i Banana Republic. Jego pomysł? Wnieść estetykę couture do codziennej mody: bodycon dresses, denim z elementami krawieckimi, nostalgiczne lata 90. Efekt? Wzrost sprzedaży o około 15% w latach 2024-2025. Na zacposen.com sprzedaje własne torebki i sukienki (500-5 000 USD), a na X (@ZacPosen) regularnie rozmawia z fanami. To już nie jest projektant z czerwonego dywanu – to lider kreatywny, który udowadnia, że styl może być dostępny.

Dziedzictwo i przyszłość Zaca Posena w modzie#

Czego uczy nas historia Zaca Posena?#

Droga Zaca Posena układa się jak scenariusz filmu: młody geniusz haute couture, który w wieku dwudziestu kilku lat budował imperium własnej marki, z czerwonymi dywanami i gwiazdami Hollywood u boku. Potem bankructwo w 2019 roku. A dziś? Renesans jako kostiumolog w hitach streamingowych i dyrektor kreatywny Gap Inc. – branżowy gigant, którego mało kto kojarzył z elegancją couture.

Dla amerykańskiej mody Posen stał się symbolem czegoś więcej niż projektowania: uosabia “amerykański sen”, gdzie talent spotyka się z determinacją. Po 2000 roku to właśnie on przywrócił krajowej elegancji blask, a jako mentor w Project Runway popularyzował couture wśród milionów widzów, którzy wcześniej nigdy nie zbliżyli się do takiego świata.

Krytycy? No cóż, podzieleni. Vogue określał go jako “ratunek amerykańskiej mody”, ale inni narzekają na “zbyt komercyjne” podejście w Gap czy “ofiarę szybkiej mody” po 2019 roku. Pytanie brzmi: czy kompromis to porażka, czy po prostu ewolucja?

Między haute couture a codziennym luksusem#

Przyszłość rysuje się ciekawa. Posen może kształtować kilka ważnych trendów:

• Codzienny luksus w sieciówkach – demokratyzacja mody bez utraty jakości
• Zrównoważona produkcja – nacisk na dłuższe życie ubrań
• Body positivity – kontynuacja linii plus-size
• Możliwy powrót własnej marki? Hybrydy między couture a masowym rynkiem? Zobaczymy.

Lekcja dla młodych projektantów jest prosta: łączcie marzenia z pragmatyzmem. Uczcie się na porażkach. Nie bójcie się różnych formatów – od czerwonego dywanu po Gap. Bo może właśnie w tej elastyczności leży przyszłość całej branży.

Lula

redakcja FashionPeda